Werkdruk

Ilse Haster

Hoewel we het allemaal wel eens druk hebben op het werk, en de meesten dit ook fijn vinden, is werkdruk iets anders en wordt dit door de meesten niet als prettig ervaren.

werk·druk (de; m) 1 zwaarte van het dagelijkse werk

Ook wel de definitie volgens Van Dale.

Balans

Als je werkdruk ervaart, betekent dit dat er geen balans is tussen de belasting vanuit je werk en dat wat jij als werknemer kunt dragen. Bijvoorbeeld doordat er te weinig tijd is voor een opdracht, omdat er te hoge kwaliteitseisen worden gesteld of omdat jij wordt gepest door collega’s. Maar ook een onduidelijke taakomschrijving of veeleisende klanten kunnen zorgen voor werkdruk. Net zoals een lastige thuissituatie of streven naar perfectionisme. Er kunnen dus heel veel uiteenlopende oorzaken zijn waardoor jij werkdruk ervaart.

Werkdruk = werkstress?

Werkdruk is dus iets anders dan het druk hebben op je werk. Enige vorm van drukte op het werk geeft veel mensen juist een fijn gevoel, een gevoel van productiviteit. Maar wanneer er te veel en te lang overbelasting is door werkdruk, dan kan dit leiden tot (psychische) klachten en uiteindelijk zelfs mogelijk verzuim. De werkdruk is dan omgezet in werkstress. Werkdruk kan dus werkstress veroorzaken, maar dit is niet altijd zo. Wanneer er op tijd vermindering is van de werkdruk, wordt werkstress vaak voorkomen.

Klachten

De klachten die mensen ondervinden als gevolg van een te hoge werkdruk (werkstress) kunnen erg uiteen lopen. Te hoge bloeddruk, slecht slapen, een verhoogde kans op hart- en vaatziekten tot een burn-out.

 

Lichamelijke klachten

Voorbeelden lichamelijk klachten als gevolg van een te hoge werkdruk:

  • hoofdpijn
  • duizeligheid
  • klachten aan arm, nek en schouder (RSI)
  • rugklachten
  • hart- en vaatziekten
  • verminderde weerstand

Psychische klachten

Voorbeelden van psychische klachten als gevolg van een te hoge werkdruk:

  • vermoeidheid
  • slapeloosheid
  • somberheid of depressie
  • overmatig alcohol- en medicijngebruik
  • burn-out
  • agressie

Wanneer de werkdruk te lang te hoog is, is dit dus niet goed voor jou als werknemer. Je kunt je voorstellen dat dit ook de sfeer op de afdeling waar jij werkt niet ten goede komt. Er wordt minder plezier ervaren in het werk, mensen worden minder creatief en presteren slechter. Werkdruk en werkstress kunnen uiteindelijk leiden tot meer ziekteverzuim en een grotere kans op bedrijfsongevallen.

 

Tips

Een te hoge werkdruk en misschien zelfs werkstress is dus voor niemand goed. Voor jou als werknemer niet, voor jouw team collega’s niet, maar ook zeker voor je werkgever niet. Het is dus belangrijk dat je op tijd ingrijpt en het probleem bespreekbaar maakt.

1. (H)erken het probleem

Ik denk dat het hier allemaal bij begint. Het herkennen en erkennen van het probleem. Bij jezelf of misschien wel bij je collega’s. Zolang je nog ontkent dat er sprake is van een te hoge werkdruk, dan kun je er ook nog niet zoveel doen.

Het erkennen is geen teken van zwakte, zeker niet! Het laat juist zien dat jij als werknemer opkomt voor jezelf, voor je gezondheid en voor je collega’s. Ik vind het juist een teken van kracht als je dit durft aan te kaarten!

2. Wacht niet te lang

Oke, dus je hebt nu erkent dat er sprake is van een te hoge werkdruk. Wacht dan ook niet te lang met dit aan te kaarten! Vraag direct om een gesprek met je leidinggevende en stel dit niet uit tot bijvoorbeeld het functioneringsgesprek. De situatie is niet prettig en wanneer je dit laat door sluimeren verergert het zich alleen maar en stapelen de problemen zich op.

3. Kies een rustig moment uit

Je wilt je leidinggevende hier natuurlijk niet meer overvallen. Plan dus echt een afspraak in zodat je allebei ook echt de tijd hebt voor dit gesprek. Zo kun jij je ook goed voorbereiden en is er de tijd voor beide partijen om goed naar elkaar te luisteren.

4. Bereid je voor

Tja, een goede voorbereiding is het halve werk, zeggen ze toch wel eens? Welke oorzaken voor de werkdruk kun je zelf al ontdekken? En welke oplossingen zouden er voor dit probleem zijn? Wil je vooral een luisterend oor en je verhaal even kwijt of zijn er echt concrete stappen nodig om de situatie te verbeteren? Door hier zelf al eens over na te denken laat je ook aan je leidinggevende zien dat je dit gesprek goed hebt voorbereid, en zal hij/zij jou ook serieuzer nemen.

5. Verplaats je in je werkgever

Denk bij de voorbereiding ook eens aan je werkgever. Het is natuurlijk makkelijk om te zeggen er is te veel werk en er moet meer personeel komen. Maar is dit voor je werkgever een mogelijkheid, en in welke optie dan? Als je vast nadenkt over eventuele bezwaren die je werkgever kan hebben, kun je er ook over nadenken hoe je deze bezwaren kunt tackelen. Door van het probleem een gezamenlijk probleem te maken laat je aan je werkgever zien dat het groter is dan de stress die jij ervan ervaart. Want als jij door de te hoge werkdruk uitvalt, zal het werk blijven liggen of er een nog hogere werkdruk bij je collega’s terecht komen waardoor zij uiteindelijk ook kunnen uitvallen. Het is dus ook een probleem voor het bedrijf en niet alleen voor jou als werknemer. Maak duidelijk dat je op zoek wilt naar een oplossing voor beide partijen.

6. Maak afspraken

Probeer concrete afspraken te maken in het gesprek. Echt afspreken ‘wat gaan we doen, wie doet wat, wanneer?’ in plaats van ‘het heeft de aandacht’. Dit zal jou ook een geruster gevoel geven. Spreek ook af dat na een bepaalde periode het wordt geëvalueerd. Is de situatie verbeterd? Vergeet niet eerder aan de bel te trekken wanneer dit nodig is!
En misschien kom je in dit eerste gesprek nog niet meteen tot concrete afspraken. Ondanks jouw goede voorbereiding en het inplannen van de afspraak kun je jouw leidinggevende hier natuurlijk nog steeds mee overvallen. Plan dan in ieder geval wel vast een volgende afspraak in op korte termijn. Hierdoor hebben jullie er dan allebei nog weer even over na kunnen denken.

Vergeet vooral niet dat je niet alleen bent in deze situatie. Maak het bespreekbaar. Met je leidinggevende, met je collega’s, met je partner, met je familie, vrienden of met je huisarts. Wanneer je serieus last hebt van een hoge werkdruk dan is het noodzakelijk om op tijd aan de bel te trekken en er niet in je eentje mee te blijven zitten. Daar schiet uiteindelijk niemand wat mee op.